Voor het laatst bijgewerkt op: 3 augustus 2011
Vrouwtje Ancistrocerus nigricornis
Foto's: Albert de Wilde
Op de foto's kan worden geklikt voor een groter formaat (800x600) en nadere toelichting. De foto's zijn genummerd en het nummer wordt zichtbaar door er met de cursor op te gaan staan.
Muurwespen (genus Ancistrocerus) zijn wespen die nestelen in muurgaten en andere openingen. Voor het broed vangen ze rupsen en de broedcellen metselen ze dicht. In Nederland komen 12 soorten voor, waarvan er 6 zeldzaam zijn. De andere 6 stuks komen voor in mijn tuin. De muurwespenwespen worden in determinatietabellen soms onderverdeeld in 3 groepen: groep parietum, groep parietinus en groep scoticus.
De wesp van de foto's is gevangen in mijn tuin te Koudekerke op 2 augustus 2011.
De determinatie is geschied met de tabel van de Duitse jeugdbond (DJN), Bestimmungsschlüssel für die Faltenwespen van Christian Schmid-Egger, 2003.
De tabel behandelt mannetjes en vrouwtjes apart. Vrouwtjes hebben 6 achterlijfsegmenten en 12 antennesegmenten. We kiezen voor vrouwtjes (foto 3 en 6).
1. Wat is de kleur van de poten? Dan kiezen we voor geel-zwart (foto 1, 2, 3, 4, 5): naar 2.
2. Het propodeum is zwart, dus zonder gele zijvlekken (foto 4): naar 4.
4. De lijn van de 2e sterniet verloopt hoekig vanaf de groeve (foto 3, 4, 5): naar 5.
5. Sterniet 2 is vanaf de basis (groeve) rechthoekig gekromd en daarachter ongeveer vlak (foto 3, 4, 5). De antenneschacht heeft over de gehele lengte een brede gele streep (foto 6). De lengte van deze soort is 10-13 mm. Het vrouwtje van de foto's is 12,8 mm lang (foto 1).
De uitkomst is dan vrouwtje Ancistrocerus nigricornis (groep scoticus).
Sommige kenmerken van deze wesp komen in de tabel niet aan de orde, bijv. de gele vlekken op mesopleuron en scutellum. De vorm of kleur van de clypeus (kopschild) wordt hier ook niet gevraagd. De kleur van de flagellomeren (vlag, antennesegmenten 3 t/m 10) wordt niet gevraagd. Dat laatste is wat onverwacht want 'nigricornis' betekent: zwarte sprieten en dat zal toch een kenmerk van deze muurwesp zijn, maar de andere kenmerken zijn beslissend voor de determinatie. Mannetjes nigricornis hebben overigen een rode onderkant van de antennevlag.
Voor sommige soorten zijn van belang de vorm van de ribben na de groeve van de 2e sterniet (foto 7), de dwarslijst van de 1e tergiet (foto 8) en de rimpeling van de propodeumachterzijde (foto 9), maar die kenmerken spelen hier geen rol.
Beschikbare determinaties van muurwespen:
Mannetje Ancistrocerus gazella
Vrouwtje Ancistrocerus gazella
Mannetje Ancistrocerus parietum
Vrouwtje Ancistrocerus parietum
Mannetje Ancistrocerus parietinus
Mannetje Ancistrocerus trifasciatus
Vrouwtje Ancistrocerus trifasciatus
Vrouwtje Ancistrocerus nigricornsis
Vrouwtje Ancistrocerus oviventris
Terug naar boven
Terug naar wespenpagina